Laurits Fokstugu har for fyrste gong på 26 år fått sauane heim til gards etter høgfjellsbeite, utan å måtte fore dei ned. No går dei på innmark ved Fokstugu før siste reis mot fårikålgrytene.

Han er glad for å kunne sende dyra rett frå fjellbeite utan forureining.

- Men det er skremmande med radioaktiviteten, det syner kor sårbar naturen vår er, når dette hende i Tsjernobyl, og har påverknad her oppe på Dovrefjell. Det heile får eit globalt perspektiv, seier han.

Opplyftande tal

I fjor synte målingane 3000 bq per kilo på forkstugusauen, men førre veka kom dei oppløftande tala for sauebøndene i distriktet. Medianverdien ligg på 300 bq/kilo, godt under grenseverdien på 600 bq/kilo.

Både for kvalitet og pris har det innverknad.

- Det er positivt for oss som dyre-

eigarar, når vi kan ta heim sauen og sende den rett til slakt. Det er betre kjøt når den kjem rett frå fjellbeite og, samstundes er prisen betre til raskare vi får levert, seier han.

God transportør

Med sauene samla kring mjølbytta vedgår Laurits Fokstugu at det er nokså blanda kjensler i samband med slaktetida.

- Her har ein streva på våren med å ta imot dei, og freistar å halde dei i live, og så kjem dagen då ein sender dei til slakt. Det er noko ambivalent, seier han

Med turen på vekta ferdiggjort, går sauene no på innmarka før dei blir henta.

- Om ei snau veke kjem han Kjell Jon, seier fokstugubonden, og skryter av dyretransportør Kjell Jon Nyløkken, som står for siste etappa til slakteriet i Malvik.

- Han fortener skryt for måten han handtere dyra på og held orden på bilen. Det er ikkje stemmebruk eller noko, og rolege sauer. Det er godt, seier Laurits Fokstugu, medan siste støvet i mjølbytta forsvinn i sauemagen.

Soppen dukka ikkje opp

Tilsynsveterinær i Mattilsynet, Hans Petter Scwenke, fortel om opplyftande tal alle stader.

- Jora beitelag går fri for fyrste gong på 26 år, Reindøl og Svartdalen går også fri. Det er kun ei besetning som har fått nedforing i Dovre, og då på ei veke, er dei siste resultata han har til Vigga tysdag.

Slik det ser ut vil det truleg ikkje bli ei ny måling.

- Dei fleste har fått ned storparten av sauen no, og om vi ikkje får avvik på ei beitelagsmåling vi skal ha i Dovre den 17. september, avlyser vi målingar på dei som kjem seinare ned, seier han.

Grunnen til at resultata så jamt over er gode i år, har han ei forklaring på.

- Vi kan ikkje seie det med vitskapleg prov, men eg meiner 99 prosent sikkert at dei gode prøvene har å gjere med ein dårleg soppsesong. Erfaringsmessig ser vi at gode soppår gjev store utslag på målingane, og det er rett og slett usannsynleg at det kan ha anna forklaring, seier Schwenke.

FAKTA  TSJERNOBYL

Tsjernobyl-ulykka i 1986 er den hittil mest alvorlige atomkraftverkulykka i verda.

Natt til 26. april 1986 eksploderte ein av fire reaktorar i atomkraftverket i Tsjernobyl, ti mil nord for Kiev.

56 menneske døydde som følgje av eksplosjonen og av akutte stråleskadar i vekene etter ulykka. Det totale talet dødsfall som følgje av ulykka er rekna til opp mot 9000 menneske.

Store mengder av radioaktivt støv (særlig av jod og cesium) kom ut i atmosfæra og spredde seg over store område. Selv om Norge ligg langt fra Tsjernobyl, fikk ulykken relativt store konsekvenser for Norge.

Norge var det landet utanom det gamle Sovjetunionen som fekk mest radioaktivt nedfall etter ulykka. Kjelde: Wikipedia

Foto: Lokalavisa Vigga